W przeciwieństwie do typowo turystycznej linii na Tibidabo czy olimpijskiej kolei na Montjuïc, kolejka od ponad wieku służy przede wszystkim jako podstawowy środek codziennego transportu publicznego dla mieszkańców górskiej dzielnicy Vallvidrera, położonej na malowniczych zboczach pasma Serra de Collserola. Dlatego to właśnie ją wybrałem, jako temat dzisiejszej relacji z Barcelony.
Projekt stworzenia linii narodził się z początkiem XX wieku z potrzeby połączenia odciętej wówczas wioski Vallvidrera z podmiejską linią kolejową kursującą w dolinie Sarrià. Oficjalna inauguracja nastąpiła 24 października 1906 roku. Wyjątkowym walorem architektonicznym od samego początku wyróżniała się górna stacja (Vallvidrera Superior), zaprojektowana przez wybitnych architektów Bonaventurę Conilla i Montobbio oraz Arnalda Calveta i Peyronilla. Budynek reprezentuje wyrazisty styl katalońskiego modernizmu, tworząc unikalny kontrast z czysto transportową funkcją samej linii.
Przez dziesięciolecia kolejka działała w klasycznej formie z udziałem operatorów i tradycyjnych drewniano-metalowych wagoników, wpisując się w powszechny krajobraz zielonych przedmieść Barcelony. W 1981 roku została włączona w struktury regionalnego przewoźnika FGC (Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya). Dla podróżnych oznaczało to wyczekiwaną pełną integrację z systemem kolei podmiejskich oraz miejską taryfą biletową.
Przełomowy moment w historii trasy nastąpił w latach 1997–1998, kiedy to linia została poddana kompletnej przebudowie technologicznej. 18 grudnia 1998 roku oddano do użytku całkowicie zautomatyzowany system sterowania ruchem. Funicular de Vallvidrera stał się jedną z pierwszych bezobsługowych (bez funkcji maszynisty) kolei terenowych w tej części Europy.
Obecnie pojazdy sterowane są komputerowo ze centrali, a na stacjach zainstalowano automatyczne drzwi krawędziowe, które otwierają się równolegle z drzwiami wagonu, zapewniając bezpieczeństwo pasażerów. Trasa jest stosunkowo krótka, liczy 736,6 metra, ale odznacza się dużym nachyleniem i wysoką częstotliwością kursowania, przypominając swoją specyfiką pionowe metro. Kolejka pokonuje 165 metrów różnicy poziomów (stacja dolna Peu del Funicular leży na wysokości 196 m n.p.m., a górna Vallvidrera Superior na 361 m n.p.m.), a maksymalne nachylenie terenu dochodzi do 30,9%. Funikular ma trzy stacje – dolną Peu del Funicular (bezpośrednio połączoną ze stacją pociągów FGC), pośredni przystanek na żądanie Carretera de les Aigües oraz górną Vallvidrera Superior. Na linii kursują dwa dwukierunkowe, nowoczesne wagony. Każdy wagon zabiera na pokład do 50 pasażerów. Oba poruszają się w przeciwnych kierunkach z prędkością 5 m/s (18 km/h), a cały przejazd zajmuje około 3 minut. W godzinach szczytu składy odjeżdżają co około 6 minut, zapewniając płynny i niezawodny dojazd do pracy i szkół.
Funicular de Vallvidrera to doskonały przykład optymalnego wykorzystania kolei linowo-terenowej w trudnym, górskim terenie. Łącząc secesyjną zabytkową stację z zaawansowaną technologią automatycznego sterowania XXI wieku, stanowi codzienne ogniwo komunikacyjne dla mieszkańców oraz duże ułatwienie dla turystów zmierzających na szlaki spacerowe parku naturalnego Collserola czy słynnego kościoła Serca Jezusowego na Tibidabo.
