Planowanie dojazdów do nekropolii w okresie Wszystkich Świętych i Dnia Zadusznego to jedno z największych logistycznych wyzwań dla organizatorów transportu. Aby zapewnić płynność przemieszczania się tysięcy osób, samorządy wdrażają rozwiązania oparte na dwóch filarach: priorytecie dla transportu zbiorowego poprzez uruchamianie dedykowanych linii cmentarnych oraz restrykcyjnych zmianach w organizacji ruchu dla pojazdów indywidualnych.
W Warszawie przygotowania obejmują wyznaczenie dedykowanych linii cmentarnych oznaczonych literą „C”, uruchamianych stopniowo od ostatniego weekendu października, z pełną mobilizacją 31 października i 1 listopada. Na stołeczne ulice wyjeżdża szereg specjalnych linii autobusowych i tramwajowych (m.in. C09, C13, C40), które łączą węzły przesiadkowe oraz stacje metra bezpośrednio z największymi nekropoliami, takimi jak Cmentarz Północny na Wólce Węglowej, Powązki czy Cmentarz Bródnowski. Autobusy na kluczowych odcinkach kursują z częstotliwością dochodzącą do zaledwie kilku minut, a ruch kołowy wokół cmentarzy podlega ścisłym ograniczeniom. Ulice dojazdowe, w tym fragmenty ulic przy Cmentarzu Północnym i Bródnowskim, są wyłączane z ruchu prywatnego na rzecz komunikacji miejskiej, taksówek oraz pojazdów osób niepełnosprawnych, a wzdłuż dróg dojazdowych wyznaczane są tymczasowe buspasy. Przejazdy transportem publicznym w Warszawie podczas świąt odbywają się na podstawie standardowej taryfy biletowej ZTM.
Kraków stawia na bardzo intensywne wzmocnienie siatki połączeń, uruchamiając aż 34 linie specjalne (w tym 9 tramwajowych i 25 autobusowych) obsługujące łączną liczbę 25 cmentarzy w mieście i okolicach. Do najbardziej strategicznych tras należy linia autobusowa 804, która spina bezpośrednio aż pięć różnych nekropolii, umożliwiając sprawne przemieszczanie się między grobami bliskich bez konieczności wjeżdżania do centrum. W szczycie przewozowym z Cmentarza Prądnik Czerwony autobusy odjeżdżają niemal co minutę, a z Cmentarza Rakowickiego tramwaje co dwie minuty. Wokół krakowskich cmentarzy wprowadzono kompleksowe zmiany w organizacji ruchu: ulica Powstańców oraz fragmenty ulicy Strzelców i Darwina zostają zamknięte dla ruchu ogólnego, na wybranych ciągach wprowadzony zostaje ruch jednokierunkowy, a na ulicy Strzelców wyznaczono tymczasowy pas autobusowy. Podobnie jak w stolicy, przejazdy krakowską komunikacją miejską są płatne według obowiązujących taryf ZTP.
W Łodzi władze miasta podjęły decyzję o wprowadzeniu całkowicie bezpłatnej komunikacji miejskiej 1 listopada, zachęcając mieszkańców do pozostawienia aut pod domami. Na ulice wyjeżdża 8 specjalnych linii cmentarnych (2 tramwajowe oraz 6 autobusowych), które dojeżdżają m.in. do nekropolii na Dołach, Radogoszczu, Zarzewie, Retkini czy przy ulicy Szczecińskiej i Ogrodowej. Wyjątkowym rozwiązaniem jest linia C8, kursująca przez cały tydzień wokół cmentarzy na Rudzie, w Starej Gadce i przy ul. Rzgowskiej. Zmiany w ruchu drogowym w Łodzi obejmują zamknięcie ulic bezpośrednio przylegających do bram cmentarnych dla samochodów prywatnych, wyznaczenie tymczasowych parkingów na zewnętrznych pasach ruchu szerszych ulic oraz wprowadzenie ruchu jednokierunkowego na osiedlowych drogach dojazdowych.
Wrocław przygotował siatkę połączeń obejmującą 9 specjalnych linii tramwajowych (oznaczonych literą E) oraz 7 linii autobusowych (oznaczonych literą C), które dowożą mieszkańców do największych nekropolii, takich jak Cmentarz Grabiszyński, Osobowicki czy w Kiełczowie. Dodatkowo główne linie regularne kursują ze zwiększoną częstotliwością, wykorzystując tabor o większej pojemności. W rejonie wrocławskich cmentarzy kierowcy muszą liczyć się z całkowitym zamknięciem dla ruchu indywidualnego ulic bezpośrednio prowadzących do bram, wprowadzeniem ruchu jednokierunkowego oraz ograniczeniami prędkości, przy czym przejazdy komunikacją miejską we Wrocławiu pozostają płatne zgodnie ze standardowym cennikiem biletowym.
Poznań wyróżnia się na tle największych miast decyzją o udostępnieniu bezpłatnych przejazdów tramwajami i autobusami na wszystkich liniach ZTM 1 listopada. W stolicy Wielkopolski dojazd do dwóch głównych cmentarzy – na Junikowie i Miłostowie – obsługują wzmocnione linie tramwajowe oraz autobusowe ze zwiększoną częstotliwością. Organizacja ruchu kołowego w Poznaniu należy do najbardziej rozbudowanych: przy nekropoliach obowiązują ograniczenia prędkości do 30 km/h, wprowadzono zakazy wjazdu samochodów ciężarowych oraz ruch jednokierunkowy na licznych ulicach (m.in. Cmentarnej, Owczej i Gnieźnieńskiej). Z kolei na ulicach Warszawskiej, Arciszewskiego i Grunwaldzkiej lewe lub prawe pasy ruchu zostały tymczasowo przeznaczone na wyznaczone miejsca parkingowe dla odwiedzających, a przy bramach cmentarzy utworzono dedykowane strefy „Kiss & Ride”.
We wszystkich czołowych polskich metropoliach wspólny mianownik stanowią tymczasowe linie specjalne, priorytet dla buspasów oraz zamknięcie stref bezpośrednio przylegających do cmentarzy dla samochodów osobowych. Pod względem finansowym miasta podzieliły się na dwa modele: Łódź i Poznań stawiają na bezpłatny transport zbiorowy we Wszystkich Świętych, natomiast Warszawa, Kraków i Wrocław utrzymują standardowe opłaty biletowe. Zarządcy dróg i policja niezmiennie apelują do kierowców o stosowanie się do tymczasowego oznakowania i poleceń służb kierujących ruchem, a przede wszystkich o zachowanie szczególnej ostrożności i zdjęcie nogi z gazu.
obrazek ilustracyjny AI
